Wyspy życia

„Cudze chwalicie, Swego nie znacie, Sami nie wiecie, Co posiadacie” – to popularna fraza zaczerpnięta z utworu Stanisława Jachowicza. Żyjący w pierwszej połowie XIX wieku poeta, pedagog, działacz społeczny, a nade wszystko wybitny bajkopisarz wymyślił ją i umieścił w wierszu zatytułowanym „Wieś”. I to właśnie na terenie przygranicznym lubuskich i zachodniopomorskich wsi, od kilku lat, Lokalna Grupa Działania Zielonej Doliny Odry i Warty realizuje spektakularny projekt „Wysp Życia”.
Niewielu z Was słyszało o takich gatunkach ptaków jak ostrygojad, rybitwa białoczelna czy sieweczka
rzeczna. Są one zagrożone wyginięciem, nie tylko w naszym kraju, ale i w całej Europie. Lekarstwo na
to znalazł Prezes Lokalnej Grupy Działania Zielonej Doliny Odry i Warty Piotr Chara. Piotr Chara to nie
tylko człowiek, który skutecznie wdraża Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020, ale
to także fotografik, przyrodnik, regionalista, wykładowca, entuzjasta przyrody zaangażowany w jej
ochronę. Fotografuje od 1992 roku. Autor albumów fotograficznych, m.in. „Środkowe Nadodrze –
Nieodkryte piękno“, „Błota Warciańskie – wśród mokradeł Doliny Dolnej Warty” oraz książek „W krainie
majestatycznej przyrody i intrygującej historii“,„Kostrzyn nad Odrą – bastion historii i przyrody”. Laureat
konkursów fotograficznych m.in. Bird Photographer Of The Year 2017, Grand Prix Ogólnopolskiego
Festiwalu Fotografii Przyrodniczej 2009.
Projekt, który od „A” do „Z” polega na utworzeniu wzdłuż koryta Odry (na dystansie 150 km) systemu
bezpiecznych lęgowisk. Do czasu ich instalacji, obserwowano katastroficznie niski sukces lęgowy. Całe
nadodrzańskie populacje kilku gatunków ptaków, skrajnie nielicznych, chronionych min. Dyrektywą
Ptasią, całkowicie traciły swe lęgi przez niemal dekadę! Przesuwały się na granicę zagłady a ich los
wydawał się przesądzony. Główną przyczyną było drapieżnictwo inwazyjnych gatunków obcych, takich
jak: norki amerykańskiej i szopa pracza. W roku 2014 wdrożono innowacyjne rozwiązanie, polegające
na tworzeniu i następnie obsłudze specjalnych instalacji lęgowych (m.in.: 8 wielkopowierzchniowych
wysp pływających i 250 krążków wiklinowych). Wyspy pływające swą konstrukcją eliminują wszystkie
zaobserwowane dotąd zagrożenia. Dzięki nim doszło do niewyobrażalnego sukcesu lęgowego, w latach
2015-2019 łącznie odleciało stąd ponad 1800 piskląt rybitw rzecznych, rybitw białoczelnych, sieweczek
rzecznych i ostrygojadów (których liczebność to kilkanaście par w kraju!). Na „wyspach życia” ma
miejsce największy sukces lęgowy tych gatunków w Polsce. Jest to także jedyne miejsce, gdzie rybitwa
białoczelna i ostrygojad mają zapewnione bezpieczeństwo lęgowe, przez co pisklęta, które tam się
wykluwają, są często jedynymi w kraju! Stąd umowna nazwa „Wyspy Życia”. Dramat utraty lęgów jest
niestety powszechny w Europie i zmusza dorosłe ptaki do poszukiwań innych bezpiecznych lęgowisk. Z
odczytów obrączek wiemy, że swe lęgi tracą populacje ze środkowej i południowej Szwecji, Danii,
Meklemburgii i Brandenburgii. Ptaki stamtąd znalazły bezpieczne lęgowisko właśnie na nadodrzańskich
„Wyspach Życia”.
W ubiegłym tygodniu gościłem Ministra Rolnictwa, Środowiska i Ochrony Klimatu Kraju Związkowego
Brandenburgii Pana Axel Vogel, który przyjechał zapoznać się z efektami i realizacją projektu „Wyspy
Życia”. Odra jest naszą rzeką graniczną a problem wyginięcia wielu gatunków ptaków dotyka także
Niemców. Nie ukrywam, że delegacja niemiecka była zachwycona spektakularnymi efektami odradzania
się ptaków na „Wyspach życia” i w niedługim czasie, nasz projekt realizowany będzie także po stronie
niemieckiej.
„Wyspy życia” to nie jedyny projekt realizowany przez LGD Zielonej Doliny Odry i Warty. Jeżeli chcecie
Państwo zapoznać się z ich działalnością, zapraszam na stronę
http://przyroda.zdow.pl/
A jeżeli chcielibyście zobaczyć piękno lubuskiej przyrody, zapraszam Was na seans krótkiego filmu
przyrodniczego autorstwa Piotra Chary „Życie jest piękne”, który znajdziecie pod linkiem:
https://www.youtube.com/watch?v=BjTt2kc9Htw
​Więcej informacji o projektach realizowanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2014 – 2020 znajdziecie Państwo pod numerem telefonu 68
456 52 25; email:
[email protected]