Energetyka wiatrowa w Nowym Miasteczku – co może zyskać lokalna społeczność? Wiemy dokładnie, ile jest w Polsce zainstalowanej mocy w farmach wiatrowych i ile rocznie produkujemy prądu z tego źródła. Znamy też liczne przykłady samorządów, których budżety zasilane są wpływami z podatków od elektrowni wiatrowych, a mieszkańcy cieszą się z rozwoju gminy, poprawy infrastruktury drogowej i społecznej oraz wsparcia lokalnych inicjatyw.
Na drodze do wykorzystania potencjału wiatru jest także gmina Nowe Miasteczko. W artykule wyjaśniamy co oznacza taka inwestycja dla samorządu i mieszkańców.
Od historii do nowych szans
Ćwierć wieku rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce to czas ogromnego postępu – od małych turbin po wysokie siłownie zdolne zasilać całe miasteczka. Towarzyszyły temu zmiany przepisów, protesty społeczne i polityczne napięcia. Po latach zastoju spowodowanego tzw. ustawą 10H temat wraca – z nowymi regulacjami i większą otwartością władz na inwestycje. Czy tym razem uda się pogodzić rozwój projektów wiatrowych z interesem mieszkańców? Sprawdzamy, jak wiatraki mogą realnie zasilić lokalne budżety.
Nowe Miasteczko – nowe możliwości
Kiedyś wiatraki kojarzyły się głównie z wybrzeżem, dziś dzięki nowoczesnej technologii mogą działać skutecznie w całym kraju. Inwestorzy szukają lokalizacji o odpowiednich warunkach przestrzennych, z dobrym dostępem do sieci i z otwartą społecznością. Dzisiejsze ramy prawne narzucają realizację inwestycji wiatrowych tylko w oparciu o miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub zintegrowane plany inwestycyjne w gminie oraz wymagają przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania projektu na środowisko (w tym ludzi).
Dla gmin farma wiatrowa to szansa na duże, stabilne dochody z podatków – nawet 250 tys. zł rocznie z jednej turbiny – plus dodatkowe wpływy i wsparcie lokalnej infrastruktury. Współczesne farmy wiatrowe oparte o urządzenia najnowszej generacji, to możliwe wysokie przychody dla lokalnych społeczności przez co najmniej 30 lat.
Mieszkańcy: pełna informacja i udział w konsultacjach
Choć na horyzoncie pojawia się perspektywa rozwoju inwestycji wiatrowych w gminie Nowe Miasteczko, to nie oznacza, że od razu można zacząć liczyć pieniądze. Proces inwestycyjny to maraton, nie sprint – od pierwszych analiz do realnych wpływów do budżetu gminy mija kilka lat. Najpierw są rozmowy, dokumentacja, ekspertyzy, decyzje środowiskowe i urbanistyczne, opinie licznych organów administracji publicznej (np. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Wody Polskie, Wojewódzki Konserwator Zabytków), a dopiero potem – jeśli wszystko pójdzie dobrze następuje budowa farmy wiatrowej. A jaka jest rola mieszkańców? Siłownie wiatrowe z uwagi na ich wysokość to urządzenia, których nie sposób nie zauważyć, dlatego kluczowy jest właściwie przeprowadzony proces konsultacji społecznych. Transparentna, rzetelna, dostępna dla każdego zainteresowanego informacja, wyjaśnianie wątpliwości i otwarta dyskusja publiczna, to podstawa budowania dobrych relacji między inwestorem a mieszkańcami. Mamy nadzieję, że dzisiejszy artykuł otwiera nowy rozdział w debacie na temat przyszłości wiatraków w gminie Nowe Miasteczko.
Lista korzyści
Podatek od budowli
Około 250 000 zł rocznie za jedną turbinę wiatrową, w zależności od jej wartości i mocy. Podatek od kilku czy kilkunastu turbin wiatrowych to stabilny dochód budżetowy dla gminy przez 30 lat, która następnie może przeznaczyć go na lokalne inwestycje np. budowę boisk wielofunkcyjnych, placówzabaw, ścieżek rowerowych czy chodników, modernizację dróg i oświetlenia ulicznego, utrzymanie szkół, przedszkoli, itd.
Wpływy z podatków od infrastruktury towarzyszącej
Dodatkowe przychody podatkowe z tytułu instalacji kabli przesyłowych, stacji transformatorowych (GPZ) i innych elementów farmy. Bezpośrednie wsparcie dla inicjatyw społecznych Inwestorzy często oferują środki na rzecz lokalnych społeczności, np. poprzez fundusze sołeckie, konkursy grantowe, doposażenie Ochotniczej Straży Pożarnej, wsparcie wydarzeń kulturalnych czy wydarzenia integracyjne.
Wizerunek gminy jako „zielonej” i nowoczesnej
Obecność OZE (Odnawialnych Źródeł Energii) może być elementem promocji gminy i przyciągać nowych inwestorów.
Rozwój lokalnych firm i usług
Budowa i eksploatacja farmy wiatrowej może generować zlecenia dla lokalnych przedsiębiorstw w takich obszarach jak: transport, usługi geodezyjne, gastronomia i noclegi, prace ziemne i serwisowe.
Możliwość dodatkowego dofinansowania zewnętrznego
Gminy, które biorą udział w transformacji energetycznej często mają łatwiejszy dostęp do programów dotacyjnych z funduszy UE i krajowych.
Dodatkowy bonus – fundusz dla sąsiadów farmy wiatrowej!
W czerwcu br. Sejm przegłosował nowelizację ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Jeśli Prezydent RP ją podpisze, inwestor farmy wiatrowej będzie miał obowiązek wpłacać na konto powołanego funduszu 20 tys. zł rocznie za każdy megawat mocy zainstalowanej w projekcie wiatrowym. Zebrane przez fundusz środki będą dzielone i wypłacane właścicielom budynków mieszkalnych położonych w odległości do 1 km od farmy wiatrowej. Przykład: Farma o mocy 40 MW, czyli 40 × 20 000 zł = 800 000 zł na konto funduszu rocznie. Jeśli w promieniu 1 km od farmy wiatrowej jest 130 budynków mieszkalnych, to właściciele takich budynków otrzymają po nieco ponad 6000 zł rocznie każdy. Stawka 20 tys. zł ma podlegać co roku waloryzacji wskaźnikiem inflacji.
Gminy, które zarabiają na wiatrakach
Gmina Potęgowo
(woj. pomorskie), 6500 mieszkańców:
79 turbin wiatrowych
Dochody z podatków – 4,6 mln zł rocznie (od 2026 roku – ok. 6 mln zł rocznie)
W planach budowa kolejnych turbin
Gmina Wądroże Wielkie
(woj. dolnośląskie), 4000 mieszkańców:
7 turbin wiatrowych
Dochody z podatków – ponad 1 mln zł rocznie.
Gmina Margonin
(woj. wielkopolskie), 6300 mieszkańców:
60 turbin wiatrowych
Dochody z podatków – 4,8 mln zł rocznie