Rozmowa z Elżbietą Anną Polak – Marszałek Województwa Lubuskiego
1 czerwca Komisja Europejska uzgodniła treść polskiego, Krajowego Planu Odbudowy. Jakie znaczenie dla mieszkańców województwa lubuskiego ma to wydarzenie?
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to program składający się między innymi z 54 inwestycji, a także 48 reform, do których realizacji zobowiązał się rząd. KPO wzmocni naszą gospodarkę również poprzez uodpornienie jej na duże kryzysy. Zgodnie z założeniami dla Polski przewidziano 158,5 mld złotych, w tym 106,9 mld złotych w formie bezzwrotnych dotacji oraz 51,6 mld złotych stanowiących preferencyjne środki pożyczkowe.
Na jakie główne cele zostaną przeznaczone środki z KPO?
Unia Europejska wskazała, że znaczna część budżetu KPO powinna zostać przeznaczona na cele klimatyczne (42,7 procent) oraz na transformację cyfrową (20,85 procent). Dzięki środkom KPO zrealizujemy nowe inwestycje na terenie województwa lubuskiego, co bezpośrednio przełoży się na przyśpieszenie wzrost gospodarczego, zwiększenie zatrudnienie, a także pozwoli ograniczyć skutki wysokiej inflacji. Fundusze zainwestujemy m.in. w rozwój gospodarki, innowacje, środowisko, cyfryzację, edukację i zdrowie. Każdy z nas na tym skorzysta!
Które z 48 planowanych do realizacji reform ma szczególne znaczenie dla naszego regionu?
Bardzo oczekiwaną przez lubuskich samorządowców oraz mieszkańców jest realizacja reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego, która zobliguje wszystkie gminy do opracowania i przyjęcia długoterminowej strategii związanej z zagospodarowaniem terenu w gminie. Ponadto będziemy monitorować realizację na terenie województwa lubuskiego zaplanowanej reformy wsparcia zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach wiejskich, co ma ogromne znaczenie dla jakości życia Lubuszan, między innymi mieszkańców Żar i okolic.
A co z innymi reformami?
Pragnę podkreślić, że to tylko dwie z 48 zadeklarowanych reform przez stronę rządową. Każda z nich ma ogromne znaczenie dla zapewnienia odpowiednich warunków do zdynamizowania rozwoju społeczno-gospodarczego Ziemi Lubuskiej. Dlatego też, jako samorządowcy, deklarujemy pełne zaangażowanie i współpracę we wszystkich reformowanych obszarach zawartych w Krajowym Planie Odbudowy.
Na jakie inwestycje liczy województwo lubuskie? Kiedy rozpoczną się nabory?
Jeszcze na etapie negocjacji zapisów KPO zgłosiliśmy 16 inwestycji kluczowych dla rozwoju województwa. Wpisują się one w Strategię Rozwoju Województwa Lubuskiego 2030. Liczymy na realizację projektów w obszarze ochrony zdrowia, promowania innowacyjnej gospodarki, rozwoju edukacji czy też poprawy i modernizacji infrastruktury i taboru kolejowego. Terminy naborów mamy poznać do końca bieżącego roku.
W Krajowym Planie Odbudowy zaplanowana została koncepcja budowy Zielonych Miast? Czy w naszym regionie będzie możliwość realizowania takich projektów np. w Żarach?
Rzeczywiście w ramach II obszaru wsparcia KPO – Zielona energia i zmniejszenie energochłonności, przewidziano 12,5 mld zł na kompleksową, zieloną transformację miast. Przewidywane projekty będą również skierowane do samorządów małych i średnich miast. Ich celem powinno być ograniczenie negatywnego wpływu przemysłu na środowisko, zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenie w wodę, a także uruchomienie rewitalizacji terenów zdegradowanych poprzez ponowne wprowadzenie obszarów zieleni do miast. Miasta, takie jak Żary mają ogromne szanse na uzyskanie wsparcia z Krajowego Planu Odbudowy w tym zakresie.
Pani Marszałek, nowa perspektywa dla Lubuskiego wygląda obiecująco!
Tak, możemy się pochwalić, że udało nam się wywalczyć dodatkowo 53 mln euro i mamy na nową perspektywę 915 mln euro. Zarząd województwa lubuskiego przyjął ostateczną wersję naszego mandatu negocjacyjnego. Chcemy, żeby w kontrakcie programowym zostały zapisane te inwestycje, które wcześniej wskazaliśmy w Strategii Rozwoju Województwa. To są inwestycje kluczowe jak rozbudowa parków naukowo – technologicznych – na przykład Parku Technologii Kosmicznych, którego mury już stoją w Zielonej Górze Nowym Kisielinie, czy też budowa inkubatora dla młodych, lubuskiej sieci innowacyjnych start-upów, centrum patentowego. Szczególnie ważne będą inwestycje w inteligentny rozwój. Taka też będzie nowa perspektywa.
Pani Marszałek, jest Pani współprzewodniczącą wraz z panią minister Małgorzatą Jarosińską-Jedynak, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu. Czym zajmuje się ten wspólny zespół?
Teraz zajmujemy się Krajowym Planem Odbudowy, ale niestety nie otrzymaliśmy jeszcze tej ostatniej wersji dokumentu. A 17 czerwca Rada Europy przyjęła nasz Krajowy Plan Odbudowy. Według pani minister pierwsza transza do Polski trafi w październiku. Zobaczymy, jak to będzie. To bardzo ważne środki zwłaszcza teraz, gdy widzimy, że inflacja wynosi 16 procent, rosną ceny energii, paliwa… Nie wiemy, jak przeżyjemy tę zimę, a ten kapitał wciąż niestety do nas nie trafia.
Od początku rosyjskiej agresji na Ukrainę jest Pani Marszałek zaangażowana w pomoc dla Ukrainy i ukraińskich uchodźców…
… i w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu pracuję także w specjalnym zespole ds. uchodźców. I w jednym, i w drugim zespole są przedstawiciele gmin wiejskich, małych miasteczek, metropolii. Ja reprezentuję Związek Województw. Wspólnie wypracowujemy rozwiązania. Wskazujemy też oddolnie, co należy zrobić w pierwszej kolejności.
Ważne jest działanie długofalowe.
Przygotowaliśmy białą księgę, cały gotowy plan. Przede wszystkim chcemy sfinansowania nauki języka polskiego i to jest realizowane. Chcemy również zapewnienia wsparcia dla przedsiębiorców, którzy zdecydują się zatrudnić naszych gości, obywateli, którzy przyjechali do nas z Ukrainy. Czyli – język polski, praca i wsparcie psychologiczne, ponieważ przyjechali tu ze straszną traumą, po wielkich przeżyciach. To tak w wielkim skrócie. Udało się również wynegocjować możliwość szybkiego przekierowania środków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego (jeszcze tej perspektywy, niewiele nam zostało, ale są jeszcze pewne oszczędności, na przykład w zakresie promocji gospodarczej). Możemy uruchomić działania wspierające przedsiębiorców, którzy utworzą miejsca pracy dla uchodźców. Zarząd województwa lubuskiego już takie decyzje podjął na ostatnim posiedzeniu. Będzie to pierwszy milion złotych dla przedsiębiorców. Uruchomiliśmy środki na wsparcie psychologiczne. W tej chwili projekty, które są w trakcie realizacji, otrzymują sukcesywnie dodatkowe środki na dodatkowe działania w zakresie systemowego wsparcia uchodźców. Mamy ponad 33 tysiące obywateli z Ukrainy, więc musimy się tym zająć. Bardzo dużo postulatów skierowaliśmy do ministra zdrowia, ponieważ niestety nasze szpitale wciąż nie dostały środków finansowych do kontraktów na leczenie dodatkowo 33 tysięcy obywateli.
Pani Marszałek, media tzw. prawicowo-narodowe, ale też politycy PiS, nie ustają w ataku na Panią i Urząd Marszałkowski w sprawie rzekomego mobbingu czy też rzekomego molestowania w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Gorzowie.
Właśnie – rzekomego! Tymczasem niektórzy wypowiadają się tak, jak wojewoda lubuski Władysław Dajczak: łamiąc konstytucyjną zasadę domniemania niewinności, na podstawie domniemań i doniesień prasowych już ferują wyroki, nie czekając na wyjaśnienie sprawy. Tymczasem fakty są takie, że to ja zaproponowałem pomoc domniemanej ofierze mobbingu w WORD podczas bezpośredniego spotkania, a kiedy usłyszałam, że jeszcze nie zawiadomiła w swojej sprawie żadnych instytucji – złożyłam zawiadomienie do Prokuratury i Państwowej Inspekcji Pracy oraz zleciłam kontrolę w WORD w zakresie stosowania procedur antymobbingowych. Zarząd Województwa Lubuskiego zrobił do tej pory wszystko, co do niego należy w tej sprawie.
Poseł Łukasz Mejza rozszerza domniemany mobbing na inne jednostki podległe Urzędowi Marszałkowskiemu. Właśnie wskazał na Regionalne Centrum Animacji Kultury w Zielonej Górze.
Policja nie prowadzi żadnego śledztwa czy dochodzenia w sprawie mobbingu w zielonogórskim RCAK-u. Widać, że Łukasza Mejzy niczego nie nauczyły sądowe wyroki. A przypomnijmy, że w sprawie związanej ze składowiskiem odpadów w Kartowicach koło Szprotawy poseł Mejza przegrał ze mną dwukrotnie – w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu. Przegrał też w sprawie obraźliwych sformułowań w stosunku do pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego oraz o UMWL, czym naruszył dobra osobiste Województwa Lubuskiego jako osoby prawnej.
Przejdźmy do zdecydowanie pogodniejszego tematu – 5 sierpnia w Żarach Święto Województwa Lubuskiego!
Gorąco na to święto zapraszam! Nie tylko mieszkańców Żar czy powiatu, ale wszystkich Lubuszan oraz gości wypoczywających w naszej zielonej krainie. Zresztą w tym roku objeżdżamy z naszym świętem Ziemię Lubuską, gwarantując piknikowe atrakcje dla całych rodzin, możliwość oklaskiwania lokalnych talentów wokalnych i tanecznych. I oczywiście w programie są koncerty gwiazd. Za każdym razem innych. W Słubicach bawiliśmy się na koncertach Andrzeja Piasecznego i Lanberry, w Pszczewie tłumem na rynku zawładnął Dawid Kwiatkowski. W Żarach wystąpią dla nas Sylwia Grzeszczak i Liber. A zatem 5 sierpnia widzimy się w Żarach! Bawmy się i bądźmy dumni z Lubuskiego!
74